VN Veiligheidsraad Resolutie 1325
Op 31 oktober 2000 werd Resolutie 1325 over vrouwen, vrede en veiligheid (VNVR 1325) unaniem aangenomen door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. VNVR 1325 is het eerste formele juridische instrument dat partijen verplicht de rechten van vrouwen en meisjes tijdens gewapende conflicten beter te beschermen en deelnemers aan internationale vredesoperaties (inclusief de VN zelf) verplicht rekening te houden met de verschillende impact die (militaire)operaties op vrouwen en mannen heeft. Ook roept de resolutie lidstaten op om de participatie van vrouwen in vredesonderhandelingen en wederopbouw-processen actief te bevorderen.
VNVR 1325 is bindend voor alle VN lidstaten en de aanname van de resolutie markeert een belangrijke politieke erkenning dat vrouwen belangrijk zijn voor internationale vrede en veiligheid. De Veiligheidsraad erkende voor het eerst de specifieke en disproportionele impact van gewapend conflict op vrouwen en stelt vast dat de capaciteiten van vrouwen op het gebied van de conflict preventie, peacekeeping, geschillenbeslechting en vredesopbouw ondergewaardeerd worden en dat er onvoldoende gebruik van wordt gemaakt. De resolutie benadrukt tevens het belang van volledige en gelijkwaardige deelname van vrouwen aan democratische wederopbouw en vredesprocessen.
VNVR 1325 roept de VN en haar lidstaten op om een aantal samenhangende maatregelen te nemen om de positie van vrouwen tijdens en na gewapend conflict te versterken. Om de lidstaten afzonderlijk te kunnen aanspreken op de daadwerkelijke uitvoering van VNVR 1325 spoort de VN haar lidstaten aan om Nationale Actieplannen te ontwikkelen. Deze Nationale Actieplannen 1325 bevorderen de ontwikkeling van een concrete en eenduidige nationale agenda voor vrouwen en duurzame vrede. Het proces van het ontwikkelen van een Nationaal Actieplan creëert tevens de mogelijkheid voor het maatschappelijk middenveld om invloed uit te oefenen op de prioriteiten voor de concrete uitvoering van VNVR 1325, zowel nationaal als internationaal. Hiermee worden de Nationale Actieplannen een belangrijk instrument voor de nationale en internationale vrede en veiligheidsagenda.
In 2008 heeft Nederland een Nationaal Actieplan 1325 (NAP 1325) ontwikkeld voor de periode 2008-2011. Dit Nederlandse NAP 1325 is innovatief en uniek in zijn soort, omdat overheid en maatschappelijke organisaties het plan geheel gezamenlijk ontwikkelden en uitvoerden. Die samenwerking bleek een krachtig instrument voor doeltreffende acties. Voortbouwend op die ervaring is een nieuw NAP 1325 voor de periode 2012-2015 ontwikkeld waarin de gezamenlijke doelstellingen verder zijn aangescherpt. Het nieuwe plan heeft een duidelijke focus op het bevorderen van vrouwelijk leiderschap tijdens perioden van conflict en wederopbouw. Vrede en veiligheid worden gekoppeld aan een actieve, krachtige rol van lokale vrouwen.